اسطقس : [ و اخشيج ] و اركان چهار ( است ) آتش و باذ و آب و زمين‌اند و اين چهار دو ، طبع [ ميل ] سوى بالا دارند و آن آتشست و هواست كه هميشه برترى جويند و دو طبع سوى نشيب دارند و آن آب و خاكست و اين هر چهار در مقابل يكديگر ايستاذه‌اند چون آتش را به آب و زمين را باذ تا چندانك آن حركت سوى بالا كنذ اين سوى نشيب گرايذ تا [ پيوسته ] بر استقامت بوذ . عقدهء جوزهر : اندر فلك قمر دو عقده است بر يكديگر افتاذه برين مثال از تقاطع دو دايره ، و هر كوكبى « 1 » را جوزهرى حقيقى هست « 2 » لكن از جهت آنك قمر بما نزديك‌تر است و خسوف و كسوف را سبب اين است پس عقدهء ( 50 ) [ جوزهر او به كار دارند و از اين ] دو عقده آنك سوى شمال بوذ رأس خوانند و آنك سوى جنوب بوذ ذنب [ گويند و شكل برين مثالست ( ؟ ) ] . بخشش فلك هشتم كه فلك بروجست : عدد صورتها كه بر فلك بروج است چهل و هشت نهاذه‌اند و هزار و بيست و دو ستاره‌اند از ثابته [ كه ] بر صد دريافته‌اند از شش اندازه ، هر كذام كه مهتر است فرا پيش دارند و ازين جمله صورتهاى شمالى بيست و يك صورت و تيرست « 3 » و شصت ستاره است و صورتها [ ى ] جنوبى پانزده صورت و تيرست و شانزده ستاره . صورتها [ ى ] منطقة البروج دوازده ، و تيرست و چهل و شش ستاره . و از بهر آن منطقه البروج گويند كه چون كمرى است بر ميان فلك و كواكب سيّاره خصوصا شمس [ هم ] برين صورتها گذرند و صورتها [ ى ] شمالى و جنوبى ازين سبب تأثيرى ندارند ، و نام اين دوازده [ خانه ] است : حمل ، ثور ، جوزا ، سرطان ، اسد ، سنبله ، ميزان ، عقرب ، قوس ، جدى ، دلو و حوت و جمله اين فلك بر تيرست و شصت بخش كرده‌اند و برين خانها بخش كرده‌اند ، پس هر خانهء يعنى برجى سى درجه باشذ و هر درجهء را به شصت بخش كرده‌اند و دقايق خوانند و دقيقه شصت بخش كردند و ثوانى خوانند پس همچنين ثوالث و روابع و خوامس تا عواشر ، پس جمله برجها دوازده است و تيرست و شصت درجه و هزار هزار و دويست و نوذ و شش

--> ( 1 ) . در ساير نسخه‌ها : « هر فلكى » آمده است . ( 2 ) . اين جمله در نسخه اساس تكرار شده است . ( 3 ) . تيرست - سيصد